Obudowa aperiodyczna: obudowa zamknięta, która oddycha

Obudowa aperiodyczna wygląda jak zamknięta, ale ma mały otwór wypełniony materiałem tłumiącym. Taki otwór nazywa się otworem oporowym. Najbardziej znany jest Variovent firmy Dynaudio. Powietrze ucieka przez niego powoli, więc obudowa nie jest strojona jak bas-refleks, ale nie jest też całkiem zamknięta.

Przekrój obudowy aperiodycznej. Po lewej głośnik, po prawej w tylnej ściance otwór oporowy wypełniony gęstym materiałem tłumiącym. Powietrze ucieka przez niego powoli.

Jak działa

Przy rezonansie głośnika membrana porusza się najbardziej i wtedy przez otwór przepływa najwięcej powietrza. Materiał tłumiący w nim zamienia ruch na ciepło i w ten sposób tłumi rezonans. Szczyt impedancji spada, a membrana jest przy rezonansie lepiej kontrolowana. Bas opada podobnie powoli jak w obudowie zamkniętej.

Co pokazują obliczenia

Wszystkie wykresy w serii artykułów o typach obudów Loudsmith oblicza dla tego samego 6,5" głośnika niskotonowego SB Acoustics SB17NRX2C35-8 (Fs 36,5 Hz, Qts 0,43, Vas 27 l), żeby dało się je porównać. Poziom 0 dB to poziom głośnika w zakresie średnich tonów. Obudowa aperiodyczna o objętości netto 9,5 l.

RazemObudowa zamknięta 13,6 l dla porównania

Obudowa aperiodyczna 9,5 l. Spadek o 3 dB przy 70 Hz, podobnie jak obudowa zamknięta, przy mniejszej objętości.

Szczyt impedancji wynosi tylko 28 Ω przy 69 Hz. W obudowie zamkniętej było to 52 Ω. Bardziej płaską impedancję łatwiej podzielić zwrotnicą pasywną.

Zalety i wady

Zalety: lepiej wytłumiony, bardziej kontrolowany bas, niższy szczyt impedancji, ustawienie przy ścianie mniej się odbija na brzmieniu.
Wady: bas nie schodzi niżej niż w obudowie zamkniętej. Wynik zależy od gęstości materiału w otworze, a tę da się ustawić tylko metodą prób i pomiarów. Gotowe otwory oporowe są droższe od tunelu.

Do jakiego głośnika i pomieszczenia

Pasuje do głośników niskotonowych o wyższym Qts, które w obudowie zamkniętej miałyby garb, i do kolumn stojących przy ścianie. Dynaudio zaleca jeden Variovent do 50 l, dwa dla 50 do 80 l i trzy dla większych obudów.

Znane konstrukcje

Otwory oporowe Dynaudio stosowało w kilku kolumnach, znajdziesz je też w zestawach SEAS (na przykład A26). Pełnych danych, czyli objętości, otworu i wynikowej impedancji, nie udało nam się znaleźć w opublikowanych konstrukcjach. Dlatego ten typ nie jest jeszcze sprawdzony na gotowych kolumnach tak jak pozostałe.

W Loudsmith

Obudowa aperiodyczna to jeden z typów, które Loudsmith proponuje. Opór otworu dobiera tak, aby bas był jak najbardziej płaski. Przy budowie zacznij od gęstszego wypełnienia otworu i ujmuj materiału, aż zmierzona impedancja zgodzi się z obliczeniem.

Seria Typy obudów: zamknięta · bas-refleks · membrana bierna · aperiodyczna · linia transmisyjna · TQWT · ML-TL · otwarta odgroda · tuba tylna. Wzory znajdziesz w artykule Obliczenia obudów głośnikowych krok po kroku.